ELMA GÖVDEKURDU

Synanthedon myopaeformis Bork.

       1.Tanımı Ve Yaşayışı

Kelebekleri küçük ,koyu lacivert-siyah renkte olup saydam olan kanatlarıyla arıya benzerler.baş koyu siyah renktedir. Antenler ip şeklinde olup vücut rengindedir. Prothoraks’ın her iki yanında altta turuncu renkte iki leke vardır. Bacaklar lacivert renktedir. Ön ve arka kanatların kenarları uç kısımda daha geniş olarak koyu lacivert –siyah pullarla kaplanmıştır. Ayrıca orta kısımdaki dikine bir bantla iki saydam bölüme ayrılmışlardır. Kanat dişilerde 20-25 mm ,erkeklerde isi 16-19 mm ‘dir. Abdomen her iki eşeyde koyu lacivert-siyah renkte olup 4. segment turuncu renktedir. Dişide erkeğe göre daha kalın olan abdomenin ucundaki kıl demeti de daha geniş ve yanlara doğru çok yayılmış durumdadır.

Yumurta kirli sarı , altınımsı renkte ,oval şekilde olup üzeri çeşitli boyutlarda olan altıgenlerin meydana getirdiği desenle kaplıdır. Ortalama 0.6-0.8 mm boyundadır. Yumurtadan ilk çıkan larvalar sarımsı pembe renkte olup 1.2-1.8 mm ‘dir. Olgunlaşmış larva ise 16-24 mm uzunluğunda olup pembeye kaçan açık kahverengi-krem renklidir. Baş kahve renkli ve ağız parçaları iyi gelişmiştir. Her kabartıdan açık kahve renginde kıllar çıkar. Bu kıllar kahverenginde olan son abdomen segmentinde daha uzundur.

Pupa kahverengi-lacivert renkte ve metal parıltılı ,baş, anten ve kanat kaideleri daha koyu olup 4.’üncü segment turuncu renktedir. Pupa’nın sonunda yan yana getirilmiş 2 böbrek şeklinde anüs deliği ve bunun etrafında da üçgen şeklinde koyu kahve renkli çok iyi gelişmiş dikenimsi çıkıntılar vardır. Pupa uzunluğu 10-11 mm dir.

Kışı;konukçu meyve ağacının gövde ve kalın dallarının kabuk altlarında ,beslendikleri yerde ,diyapoz halinde çeşitli larva dönemlerinde geçirirler. İlkbahar hava sıcaklığı 8 C’nin üstüne çıkınca, aktif hale geçen larvalar zararını en çok bu dönemde yaparlar. Nisan haziran ayında itibaren açtıkları oyuklarda kabuk yüzeyine yakın olarak ,kokon içinde, pupa olurlar. Pupa dönemi 8-20 gündür. Kelebekler çıkarken pupa gömleğini beraberinde sürüklediğinden ergin çıkan galerilerde ,yarısı galeri dışına çıkmış pupa gömlekleri görülür.

Ergin çıkışları iklim koşullarına bağlı olarak nisanın son haftasında eylül sonuna kadar devam eder. Genellikle çıktıkları gün sabahleyin çiftleşirler. Çıkıştan 4-6 gün sonra gövde ve kalın dallarda çatlak ve yaralı yerlere tek tek yumurta bırakırlar. Yumurtalardan 8-15 gün sonra çıkan larvalar dikine açtıkları 2-3mm derinliğindeki delikten kabuk altına girerek beslenmeye başlar. Beslenmeleri esnasında 10 cm kadar uzunluğunda ve 5-10 mm genişlikte kanallar oluştururlar her kanalda bir larva bulunur. Kanalların içi talaş ve larva pislikleri ile karışık ekşimsi hoş olmayan kokuda kırmızımsı kahve renkli bir sıvı ile doludur.giriş delikleri topuzlu iğne başı kadar olup ağız kısımlarında larvanın çıkardığı talaş ve pislikler bulunur ve delik çevresi yumuşak olup kahve renkli görünüştedir. Larvaların faaliyetleri sonbahar sonuna kadar devam etmektedir. Uygun iklim koşullarında bu faaliyet ocak ortalarına kadar sürebilir bu aydan itibaren larvalar açtıkları galeriler içinde diyapoz haline geçip, kıvrık ve hareketsiz olarak kışı geçirirler. Larvaların gelişme süresi 2.5-11 ay kadar sürmektedir.

2.Konukçuları

Yurdumuzda sadece elmada zarar yapmaktadır. Literatürde  erik, armut, kayısı, akdiken ve Frenk üzümünde de bulunduğu bildirilmektedir.

  1. Zarar Şekli, Ekonomik Önemi Ve Yayılışı

Larvalar ,elma ağaçlarının özellikle gövde ve kalın dallarının kambiyum kısmında beslenerek zarara neden olurlar. Bitkinin bu kısımlarında gözle görülebilen elips şeklinde kanallar açarlar. Bu kanallar birleşerek özsuyu ileten sistemi zarara uğratır. Böylece ağaçların hayati faaliyetlerinin azalmasına , gelişmelerinin yavaşlamasına , bunun sonucu olarak ta yaprakların küçülmesine  ,sararıp dökülmesine ,meyvelerin küçük ,şekilsiz, tatsız ve kalitesiz olmasına ,hatta larva zararının yoğun olduğu ağaçların kurumasına neden olur. 

  1. Mücadelesi

Kültürel önlemler

Su tutan bahçelerde drenaj yapılmalı meyve bahçelerinde ağaçların daha iyi gelişmeleri sağlayan dolayısıyla çeşitli zararlı ve hastalıklara karşı daha dayanıklı olmalarına yardımcı olan tüm kültürel işlemlerin (sulama,gübreleme, budama, sürme, v.b )tam ve zamanında yapılmasına ,budama, sürme gibi işlemler sırasında ağaçları yaralamamaya özen gösterilmelidir.

Mekaniksel mücadele

Kabuklardaki larvalar kış döneminde bıçakla temizlenmeli ve bu işlemler sırasında açılan yaralar macunla kapatılmalıdır. Çok zarar görmüş dallar budama zamanı kesilmeli ve ergin çıkışından önce bu dallar yakılarak imha edilmelidir.

Biyolojik mücadele

Elma gövde kurdunun doğal düşmanlarını koruyacak ve etkinliğini artıracak uygulamalar yapılmalıdır.

Biyoteknik mücadele

Bu zararlının mücadelesinde cezbedici edici tuzak sistemleri kullanılarak  kitlesel tuzaklama ile biyoteknik mücadelede yapılabilmektedir.orta Anadolu bölgesinde 5 ağaca 1 adet pekmezli besi tuzağı (1 litre karışım için :5 kısım su , 1 kısım pekmez , 2-3g ekmek mayası)  asılarak üst üste en az 2 yıl kitlesel tuzaklama yapılabilir.

Tuzaklar mayıs ayında yerden 1-2 m yükseğe gövdeye yakın asılır. Haftalık kontrollerle yakalanan kelebekler ve diğer böcekler tuzaklardan uzaklaştırılır ve pekmezli karışım tuzak kabının ¾ ‘üne kadar dolacak şekilde yeni hazırlanmış karışım ile tamamlanır. Eylül sonuna kadar tuzaklar bahçede kalır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir